I. Vị trí địa lý, diện tích, dân số
1. Sự hình thành: Xã Hoà Xá được hình thành trên cơ sở nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của các xã: Thái Hòa, Hòa Phú, Phù Lưu, Bình Lưu Quang (huyện Ứng Hòa. Lý do lấy tên xã mới là Hòa Xá: Việc lựa chọn các tên gọi ĐVHC mới mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa của quê hương, tên đơn vị hành chính chứa đựng thông tin dễ nhận diện, mang chiều sâu văn hóa, thể hiện quá trình hình thành, phát triển của địa phương giàu truyền thống cách mạng, văn hóa và nhân văn. Theo đó, "Hoà Xá" là tên gọi vang danh từ quê hương chiếc gậy Trường Sơn, mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, anh dũng kiên cường trong kháng chiến và cần cù trong lao động sản xuất.
2. Vị trí địa lý: Xã Hòa Xá giáp các xã: Ứng Hòa, Mỹ Đức, Hồng Sơn, Hương Sơn, Vân Đình của thành phố Hà Nội và tỉnh Ninh Bình
3. Diện tích, dân số: Xã Hòa Xá có diện tích tự nhiên là 40,42 km2; quy mô dân số là 69.428 người.
TT | Xã hình thành trên cơ sở | Diện tích (km2) | Quy mô dân số (người) | Ghi chú |
1 | Xã Thái Hòa (Huyện Ứng Hòa) | 12,41 | 30.713 | |
2 | Xã Hòa Phú (Huyện Ứng Hòa) | 6,35 | 8.830 | |
3 | Xã Phù Lưu (Huyện Ứng Hòa) | 4,68 | 6.081 | |
4 | Xã Bình Lưu Quang (Huyện Ứng Hòa) | 16,98 | 23.804 | |
| Tổng | 40,42 | 69.428 | |
| | | | |
II. Đặc điểm kinh tế, xã hội
Hòa Xá nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam của Thủ đô Hà Nội, là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội. Trong quá trình đổi mới và xây dựng nông thôn mới, xã có tiềm năng phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch làng nghề tại khu vực ngoại thành.
1. Đặc điểm kinh tế
Hòa Xá là một địa phương có vai trò trọng điểm trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi và diện tích rộng lớn, xã đang đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp hàng hóa theo hướng hiện đại và bền vững. Các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao được áp dụng trên diện tích lớn, kết hợp cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ như máy bay không người lái để tăng năng suất và giảm chi phí. Ngoài ra, Hòa Xá còn phát triển vùng rau an toàn và vùng cây ăn quả ven sông Đáy, mở rộng chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, bảo vệ môi trường.
Đặc biệt, xã tích cực tham gia chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, hướng tới nông nghiệp số và tăng giá trị cho sản phẩm địa phương. Với những bước đi chiến lược này Hòa Xá đang dần khẳng định vị thế là trung tâm nông nghiệp công nghệ cao.
Xã Hòa Xá đã đón nhận danh hiệu "Xã đạt chuẩn Nông thôn mới nâng cao năm 2022" tại lễ kỷ niệm 50 năm phong trào dân quân du kích xã (03/09/2023).
2. Đặc điểm văn hóa - xã hội
Xã Hòa Xá rất chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời phát triển các hoạt động xã hội đa dạng, nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Lễ hội truyền thống được tổ chức thường xuyên, là cầu nối gắn kết cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương. Việc đầu tư phát triển xã hội đồng bộ giúp cải thiện điều kiện đời sống, thúc đẩy sự phát triển của địa phương.
Hòa Xá có một số di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng cấp Quốc gia nổi bật: đình Phù Lưu Thượng, đền Phù Lưu Thượng, chùa Phù Lưu Thượng, đền Đặng Giang, đình Đặng Giang, đình Hòa Xá.
Đình Thái Hòa với giá trị kiến trúc và lịch sử, được Nhà nước công nhận và bảo tồn nghiêm ngặt. Các di tích này góp phần quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và giáo dục lịch sử tại địa phương.
Đình Hòa Phú là trung tâm tín ngưỡng và sinh hoạt văn hóa quan trọng của người dân địa phương. Đình không chỉ là nơi thờ Thành hoàng làng mà còn lưu giữ nhiều giá trị kiến trúc, điêu khắc và hiện vật quý hiếm phản ánh lịch sử lâu đời của xã. Đình là nơi tổ chức các lễ hội truyền thống đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân gian. Đình Hòa Phú được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.
Xã có đầy đủ các cấp học từ mầm non đến trung học cơ sở, với cơ sở vật chất được đầu tư khang trang, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh địa phương. Một số trường học phổ thông tiêu biểu trên địa bàn: Trường Mầm non Hòa Xá, Trường Tiểu học Phù Lưu, Trường Tiểu học Hòa Xá, Trường Tiểu học Hòa Phú, Trường THCS Hòa Xá, Trường THCS Hòa Phú,...
Về y tế, các trạm y tế cơ sở được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, phục vụ hiệu quả công tác khám chữa bệnh, y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn xã.