Một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này là Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nơi đang xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp gắn với khoa học công nghệ, nông nghiệp hiện đại và phát triển kinh tế nông thôn.
Theo các chuyên gia giáo dục, khởi nghiệp không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp mà còn là quá trình hình thành tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề và tinh thần dám nghĩ, dám làm. Việc trang bị những năng lực này từ bậc trung học phổ thông sẽ giúp học sinh chủ động định hướng nghề nghiệp và thích ứng với thị trường lao động trong thời đại số.
GS.TS Nguyễn Thị Lan - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ: "Khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao, mà có thể khởi nguồn từ những điều rất bình dị, từ những nhu cầu và vấn đề thực tiễn của cuộc sống quanh ta”. Ảnh: Lan Chi.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam nhiều năm qua đã triển khai các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên như: các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, hội thảo hướng nghiệp, chương trình đào tạo kỹ năng đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ ươm tạo dự án. Từ năm 2014 đến nay, cuộc thi "Khởi nghiệp nông nghiệp" do Học viện khởi xướng đã thu hút hàng nghìn ý tưởng, dự án từ các trường đại học, cao đẳng và nhiều địa phương trên cả nước, trong đó nhiều dự án đã được thương mại hóa và tạo việc làm cho cộng đồng.
Song song với đó, Học viện xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp gồm các trung tâm đổi mới sáng tạo, chương trình đào tạo kỹ năng kinh doanh, học bổng khởi nghiệp và mạng lưới doanh nghiệp đồng hành. Nhờ sự liên kết với hơn 100 doanh nghiệp trong và ngoài nước, sinh viên có cơ hội thực tập, việc làm và phát triển dự án khởi nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Vai trò của người đứng đầu Học viện
Định hướng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam gắn liền với tầm nhìn của GS.TS Nguyễn Thị Lan – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện.
Theo bà, khoa học công nghệ chính là chìa khóa để chuyển đổi nền nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hiện đại, sinh thái và bền vững. Trong quá trình này, thế hệ trẻ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, bởi họ là lực lượng tiếp cận nhanh với công nghệ mới và có khả năng tạo ra những mô hình sản xuất sáng tạo.
Chương trình khởi nghiệp do học viện thực hiện cho học sinh cụm 12 xã Ngoại Thành thuộc đơn vị bầu cử số 08, gồm các xã: Phú Xuyên, Phượng Dực, Chuyên Mỹ, Đại Xuyên; Mỹ Đức, Hồng Sơn, Phúc Sơn, Hương Sơn; Vân Đình, Ứng Thiên, Hòa Xá và Ứng Hòa (ngày 7.3.2026).
Bà nhiều lần nhấn mạnh rằng khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án lớn hay những ý tưởng phức tạp. Đôi khi, những sáng kiến xuất phát từ nhu cầu rất bình dị trong đời sống nông thôn, từ việc nâng cao giá trị nông sản hay ứng dụng công nghệ vào sản xuất cũng có thể trở thành những mô hình kinh tế hiệu quả.
Với quan điểm đó, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã kiên trì theo đuổi chiến lược đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất, khuyến khích sinh viên nghiên cứu khoa học, phát triển dự án khởi nghiệp và tham gia giải quyết những vấn đề của nông nghiệp và nông thôn.
ThS Đỗ Thị Kim Hương - Giám đốc Trung tâm Quan hệ công chúng và Hỗ trợ sinh viên, Học viện Nông nghiệp Việt Nam giới thiệu hệ sinh thái khởi nghiệp của Học viện
Không chỉ là nhà khoa học, nhà giáo, GS.TS Nguyễn Thị Lan còn là Đại biểu Quốc hội các khóa XIV, XV và hiện là ứng cử viên Đại biểu Quốc hội khóa XVI tại đơn vị bầu cử số 08, gồm các xã: Phú Xuyên, Phượng Dực, Chuyên Mỹ, Đại Xuyên; Mỹ Đức, Hồng Sơn, Phúc Sơn, Hương Sơn; Vân Đình, Ứng Thiên, Hòa Xá và Ứng Hòa.
Trong nhiều năm công tác, bà đã được Đảng, Nhà nước và các tổ chức trong nước, quốc tế trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như danh hiệu Nhà giáo Ưu tú, Giải thưởng Kovalevskaia, danh hiệu Trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu, Nhà khoa học của nhà nông, cùng nhiều bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và thành phố Hà Nội.
Khởi nghiệp gắn với chuyển đổi số và STEM
Một trong những định hướng quan trọng của Học viện Nông nghiệp Việt Nam là đưa khoa học công nghệ và giáo dục STEM vào quá trình đào tạo, giúp học sinh và sinh viên hình thành tư duy khoa học ngay từ sớm.
Trong bối cảnh nông nghiệp đang ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa hay công nghệ sinh học, việc tiếp cận sớm với những lĩnh vực này sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho thế hệ trẻ.
Thông qua các hội thảo, chương trình trải nghiệm và hoạt động hướng nghiệp, học sinh không chỉ được tiếp cận với kiến thức mới mà còn có cơ hội hiểu rõ hơn về tiềm năng của nông nghiệp hiện đại – lĩnh vực đang ngày càng gắn bó chặt chẽ với công nghệ, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.
Nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho quê hương
Từ những chương trình kết nối giáo dục, khoa học và khởi nghiệp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam kỳ vọng sẽ góp phần hình thành một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo và sẵn sàng dấn thân.
Theo quan điểm của lãnh đạo Học viện, khởi nghiệp không chỉ nhằm tạo ra doanh nghiệp hay lợi nhuận, mà còn là con đường để người trẻ đóng góp cho cộng đồng, phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao giá trị của nông nghiệp Việt Nam.
Khi tinh thần đổi mới sáng tạo được nuôi dưỡng từ ghế nhà trường, mỗi học sinh, sinh viên sẽ có thêm động lực để theo đuổi ước mơ, phát huy năng lực bản thân và góp phần xây dựng quê hương, đất nước trong thời đại kinh tế số./.