Đó là minh chứng rõ nét cho quyết tâm và nỗ lực của Nhà nước Việt Nam trong việc bảo vệ, thúc đẩy và tôn trọng các quyền con người theo các chuẩn mực chung của nhân loại.
Đến nay, Việt Nam đã tham gia hầu hết các công ước quốc tế cơ bản về quyền con người, gồm:
Công ước về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR) và Công ước về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR) – gia nhập từ năm 1982; Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ, Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc, Công ước về quyền trẻ em, cùng các Nghị định thư bổ sung bảo vệ trẻ em trong xung đột vũ trang, chống bóc lột, mại dâm và ấn phẩm khiêu dâm trẻ em; Công ước về quyền của người khuyết tật và Công ước chống tra tấn và các hình thức đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người, được Việt Nam ký và phê chuẩn vào năm 2015.
Ngoài ra, Việt Nam còn tham gia nhiều công ước quốc tế về luật nhân đạo và bảo vệ con người trong xung đột, như: Các Nghị định thư bổ sung Công ước Geneva, Công ước ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng, Công ước chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, cùng nhiều văn kiện quan trọng khác.
Trong lĩnh vực lao động, kể từ khi trở thành thành viên Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) năm 1994, Việt Nam đã phê chuẩn 20 công ước quốc tế, trong đó có các công ước cơ bản về bình đẳng giới, an toàn lao động, cấm lao động cưỡng bức và lao động trẻ em – khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền lợi và nhân phẩm người lao động.
Đóng góp tích cực trong các cơ chế nhân quyền quốc tế
Trên trường quốc tế, Việt Nam luôn là thành viên tích cực, có trách nhiệm trong các cơ chế của Liên hợp quốc về quyền con người.
Nước ta đã hai lần trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc – nhiệm kỳ 2014–2016 và 2023–2025 – với số phiếu tín nhiệm cao, thể hiện vị thế, uy tín và vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.
Trong nhiệm kỳ đầu (2014–2016), Việt Nam đã để lại nhiều dấu ấn nổi bật khi tham gia sáng lập Ủy ban liên chính phủ ASEAN về nhân quyền, Ủy ban ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của phụ nữ và trẻ em, và cùng ASEAN thông qua Tuyên bố Nhân quyền ASEAN – một bước tiến quan trọng trong việc cụ thể hóa các giá trị nhân quyền tại khu vực.
Trong nhiệm kỳ hiện nay (2023–2025), Việt Nam tiếp tục đóng vai trò chủ động và sáng tạo tại Khóa họp lần thứ 52 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (UNHRC), khi đề xuất sáng kiến kỷ niệm 75 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và 30 năm Tuyên bố, Chương trình hành động Vienna.
Sáng kiến của Việt Nam đã được Liên hợp quốc thông qua bằng nghị quyết ngày 3/4/2023, thể hiện sự ghi nhận và ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế đối với vai trò và đóng góp của Việt Nam.
Tại các diễn đàn nhân quyền, Việt Nam luôn thể hiện tiếng nói tích cực, mang tính xây dựng, tập trung vào bảo đảm quyền được sống trong hòa bình, phát triển, quyền về nhà ở, lương thực, giáo dục, y tế, bình đẳng giới, và đặc biệt là quyền tiếp cận công bằng với vaccine phòng Covid-19.
Đồng thời, Việt Nam luôn thúc đẩy tinh thần đối thoại, hợp tác, tôn trọng lẫn nhau trong giải quyết các vấn đề nhân quyền trên thế giới.
Thực hiện trách nhiệm quốc tế, đóng góp vì hòa bình và nhân đạo
Không chỉ tích cực tại các diễn đàn quốc tế, Việt Nam còn chủ động tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Từ năm 2014 đến nay, hàng trăm sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam đã tham gia các Phái bộ tại Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi, và Abyei – trong đó có Bệnh viện dã chiến cấp 2 và Đội công binh Việt Nam với hàng nghìn tấn thiết bị được triển khai phục vụ nhân đạo.
Việt Nam cũng luôn sẵn sàng hỗ trợ nhân đạo quốc tế, như trong thảm họa động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria năm 2023, Việt Nam đã cử 100 chiến sĩ của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an tham gia cứu hộ, đồng thời hỗ trợ mỗi nước 100.000 USD cùng hàng chục tấn vật tư y tế, lương thực.
Đặc biệt, tại Hội nghị COP26 và COP27, Việt Nam đã phát đi thông điệp mạnh mẽ về quyền con người trong phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu, cam kết đưa phát thải ròng về 0 vào năm 2050, không xây dựng nhà máy điện than mới sau năm 2030 và loại bỏ dần điện than vào năm 2040 – thể hiện trách nhiệm toàn cầu của Việt Nam đối với quyền được sống trong môi trường trong lành.
Khẳng định vị thế Việt Nam – vì quyền con người, vì hòa bình và phát triển bền vững
Trải qua 80 năm kể từ Ngày Độc lập, quan điểm nhất quán của Việt Nam là: "Quyền con người và quyền dân tộc cơ bản là thống nhất – quyền thiêng liêng nhất là được sống trong độc lập, tự do, hạnh phúc."
Bằng những nỗ lực bền bỉ, Việt Nam đã và đang khẳng định vai trò là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp bảo vệ, thúc đẩy quyền con người trên toàn cầu, đồng thời tiếp tục thực hiện tốt các cam kết quốc tế vì một thế giới hòa bình, công bằng, nhân văn và phát triển bền vững./.