Đây không chỉ là sự điều chỉnh trong cách làm công tác cán bộ mà còn là bước phát triển quan trọng trong tư duy lãnh đạo, quản trị và sử dụng nguồn nhân lực của Đảng trong giai đoạn mới.
Công tác cán bộ từ lâu được xác định là khâu "then chốt của then chốt". Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần nhấn mạnh: "Cán bộ là cái gốc của mọi việc". Mọi chủ trương đúng đắn đến đâu cũng phải thông qua đội ngũ cán bộ để tổ chức thực hiện. Thành công hay thất bại của công việc, suy cho cùng, đều phụ thuộc vào con người.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã không ngừng hoàn thiện hệ thống quy định, quy trình về công tác cán bộ nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và kiểm soát quyền lực. Đó là yêu cầu cần thiết để hạn chế sự tùy tiện trong lựa chọn, bổ nhiệm và sử dụng cán bộ.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy một thực tế không thể né tránh: có những cán bộ được bổ nhiệm đúng quy trình nhưng năng lực hạn chế, hiệu quả công tác thấp; có người thậm chí vi phạm kỷ luật, vi phạm pháp luật, làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức và niềm tin của Nhân dân. Điều đó cho thấy, "đúng quy trình" chưa đồng nghĩa với "đúng người".
Quy trình là điều kiện cần, nhưng chất lượng cán bộ mới là mục tiêu cuối cùng. Một quy trình dù chặt chẽ đến đâu cũng sẽ trở nên hình thức nếu không phát hiện, lựa chọn và sử dụng được những người thực sự có năng lực, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.
Chính vì vậy, yêu cầu chuyển từ "đúng quy trình" sang "đúng người, đúng việc" mang ý nghĩa của một sự chuyển đổi tư duy. Nếu trước đây việc đánh giá cán bộ có lúc còn nặng về thủ tục, hồ sơ, bằng cấp và các tiêu chí hành chính thì nay trọng tâm được chuyển sang năng lực thực chất và hiệu quả công việc.
"Đúng người" trước hết là lựa chọn được những cán bộ có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, uy tín trong tập thể, có năng lực lãnh đạo, quản lý và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao, đội ngũ cán bộ càng cần có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra.
"Đúng việc" là bố trí cán bộ phù hợp với năng lực và sở trường của từng người. Thực tế cho thấy không ít trường hợp việc sử dụng cán bộ chưa thật sự phát huy được thế mạnh cá nhân. Có người giỏi chuyên môn nhưng không phù hợp với công tác quản lý; có người có năng lực tổ chức, điều hành tốt nhưng lại chưa được đặt vào môi trường để phát huy năng lực. Bố trí đúng người đúng việc không chỉ nâng cao hiệu quả công tác mà còn tạo động lực để cán bộ cống hiến và phát triển.
Đáng chú ý, lần này Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu "đúng sản phẩm". Đây là điểm mới mang tính đột phá, thể hiện rõ tinh thần lấy kết quả thực tiễn làm thước đo cán bộ.
Trong quản trị hiện đại, giá trị của một cá nhân không được đánh giá chủ yếu qua những gì ghi trong hồ sơ mà qua những gì họ tạo ra cho tổ chức và xã hội. Đối với cán bộ cũng vậy. Năng lực lãnh đạo, quản lý không thể chỉ được chứng minh bằng bằng cấp hay số năm công tác mà phải được thể hiện bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ, bằng những công việc cụ thể, những vấn đề được giải quyết và sự hài lòng của người dân.
Khi "sản phẩm công việc" trở thành tiêu chí đánh giá chủ yếu, công tác cán bộ sẽ có điều kiện khắc phục căn bệnh hình thức, bệnh thành tích và tình trạng đánh giá cảm tính. Người làm được việc sẽ được ghi nhận. Người không đáp ứng yêu cầu sẽ phải chịu sự sàng lọc. Đó cũng là cơ sở để thực hiện thực chất chủ trương "có vào, có ra; có lên, có xuống" mà Đảng ta nhiều lần nhấn mạnh.
Đặc biệt, trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính hiện đại, nhiều kết quả công việc có thể được lượng hóa bằng dữ liệu cụ thể. Đây là điều kiện thuận lợi để việc đánh giá cán bộ ngày càng khách quan, minh bạch và chính xác hơn, giảm sự chi phối của cảm tính hay các mối quan hệ cá nhân.
Yêu cầu đổi mới công tác cán bộ từ "đúng quy trình" sang "đúng người, đúng việc, đúng năng lực, đúng sở trường, đúng sản phẩm" không phải là phủ nhận vai trò của quy trình. Ngược lại, quy trình vẫn là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm tính công khai, minh bạch và kiểm soát quyền lực. Nhưng giá trị của quy trình chỉ thực sự được khẳng định khi nó lựa chọn được đúng người, bố trí đúng việc và tạo ra những kết quả cụ thể phục vụ Nhân dân.
Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, khi yêu cầu về chất lượng quản trị ngày càng cao, việc xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự có năng lực, có bản lĩnh và có sản phẩm cụ thể sẽ là yếu tố quyết định thành công. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của yêu cầu đổi mới công tác cán bộ mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã đặt ra: lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo, lấy sự phát triển của đất nước và sự hài lòng của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất./.