Gắn bó với cây vải hơn 10 năm, bà Ngần đã mạnh dạn đưa giống vải thiều u trứng từ tỉnh Hà Nam cũ về trồng. Ngay từ giai đoạn đầu, với số vốn đầu tư khoảng 50 - 70 triệu đồng, bà thuê máy móc san lấp, đắp luống, cải tạo mặt bằng, đảm bảo điều kiện canh tác cây ăn quả lâu dài.
Theo bà, giống vải thiều u trứng có ưu điểm quả to, cùi dày, vị ngọt đậm, hạt nhỏ mẫu mã đẹp, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương nên sinh trưởng tốt, năng suất ổn định và được thương lái ưa chuộng.
Chân dung bà Nguyễn Thị Ngần
Để bảo đảm chất lượng quả, toàn bộ diện tích vải của gia đình được chăm sóc theo quy trình VietGAP trong đó tập trung vào ba yếu tố chính: cải tạo đất, dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh. Sau mỗi vụ thu hoạch, vườn được cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng giúp cây phục hồi nhanh. Đến tháng 5 và tháng 6, gia đình tiến hành làm cỏ, bón phân hữu cơ Quế Lâm kết hợp phân NPK nhằm bổ sung dinh dưỡng cho cây phát triển.
Cùng với chăm sóc, việc phòng trừ sâu bệnh được thực hiện theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Gia đình chủ động phun thuốc phòng rệp rạc trên lá và cành non, giữ cho cây phát triển ổn định. Sang tháng 8 và tháng 9, vườn tiếp tục được làm cỏ, vệ sinh nhằm hạn chế sâu bệnh phát sinh trong mùa mưa.
Theo kinh nghiệm của bà Ngần, giai đoạn từ tháng 10 đến cuối năm có vai trò quyết định đến năng suất vụ sau. Thời điểm này, gia đình thực hiện khoanh vành để kích thích phân hóa mầm hoa, đồng thời phun thuốc phòng rệp trước khi cây ra lộc. Cuối tháng 11 và đầu tháng 12, khi cây bắt đầu ra lộc hoa, vườn tiếp tục được chăm sóc, phun thuốc hỗ trợ ra hoa, đậu quả nhằm nâng cao tỷ lệ đậu tự nhiên.
Trong suốt vụ sản xuất, việc phòng sâu đục quả được thực hiện 3 lần, mỗi lần cách nhau khoảng 10 ngày. Khi quả phát triển to bằng ngón tay, gia đình tiếp tục phun thuốc sâu cuống nhằm hạn chế rụng quả non, bảo đảm chất lượng quả khi thu hoạch.
Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, nhiều năm nay diện tích vải của gia đình luôn cho năng suất ổn định. Bình quân mỗi năm, 3 mẫu vải cho sản lượng khoảng 10 tấn quả. Với giá bán khoảng 25 nghìn đồng/kg, toàn bộ sản phẩm đều được thương lái đến tận vườn thu mua, sau khi trừ chi phí doanh thu đạt 130-150 triệu đồng/ vụ /năm.
Vườn Vải thiều của bà Ngần
Không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình, mô hình trồng vải của bà Ngần còn tạo việc làm thời vụ cho lao động địa phương. Vào thời điểm chăm sóc, làm cỏ, gia đình thuê 3 lao động với mức công 300 nghìn đồng/người/ngày. Riêng mùa thu hoạch, nhân công hái quả được trả từ 600 đến 700 nghìn đồng/ngày. Thời gian tới, gia đình mong muốn tiếp tục được tạo điều kiện đấu thầu đất sản xuất lâu dài để mở rộng diện tích trồng vải, yên tâm đầu tư phát triển kinh tế.
Từ hiệu quả thực tế, mô hình trồng vải thiều u trứng đạt chuẩn VietGAP của bà Nguyễn Thị Ngần đang mở ra hướng phát triển kinh tế ổn định, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp tại địa phương./.